Nhạc phim: khi giai điệu kể câu chuyện thay cho lời thoại

Nhạc phim là phần khán giả ít khi để ý một cách có ý thức, nhưng lại là thứ quyết định rất lớn tới cảm xúc khi xem. Một cảnh truy đuổi thiếu nhạc dồn dập sẽ nhạt đi hẳn; một đoạn hội thoại bình thường có thể trở nên căng thẳng chỉ nhờ một nốt nhạc nền kéo dài.

Nhà soạn nhạc cho phim thường bắt đầu việc sau khi phim đã quay và dựng thô xong. Họ xem bản dựng, trao đổi với đạo diễn về cảm xúc cần đạt ở từng cảnh, rồi viết nhạc khớp tới từng giây hình ảnh. Khác với viết nhạc độc lập, ở đây giai điệu phải phục vụ câu chuyện: lúc cần thì nổi lên dẫn dắt, lúc cần thì lùi xuống gần như biến mất.

Motif — giai điệu gắn với nhân vật

Kỹ thuật kinh điển của nhạc phim là gán cho mỗi nhân vật hoặc ý tưởng quan trọng một giai điệu ngắn riêng, gọi là motif. Mỗi khi nhân vật xuất hiện hoặc được nhắc tới, motif vang lên — đôi khi nguyên vẹn, đôi khi biến tấu theo tình huống: vui thì sáng lên, gặp nguy thì méo đi. Khán giả có thể không nhận ra bằng lý trí, nhưng cảm xúc của họ đã được “lập trình” để phản ứng ngay khi nghe thấy.

Lần tới khi xem phim, thử dành một cảnh để chỉ nghe nhạc. Bạn sẽ ngạc nhiên vì thấy âm nhạc đã kể trước cho mình rất nhiều điều mà mắt chưa kịp nhìn thấy.