Giờ cao điểm hình thành thế nào và vì sao mở thêm đường chưa chắc hết tắc

Giờ cao điểm xuất hiện vì hàng trăm nghìn người cùng bắt đầu và kết thúc ngày làm việc vào những khung giờ gần giống nhau. Khi số xe cùng đổ ra đường trong một khoảng thời gian ngắn vượt quá khả năng thông qua của các nút giao, ùn tắc hình thành — dù tổng số xe trong ngày không hề bất thường.

Điều ít người ngờ là ùn tắc có tính “dây chuyền”: một xe dừng lâu ở ngã tư làm chậm dòng xe phía sau, dòng xe chậm lại khiến các ngã tư phía trước không thoát được xe, và cả khu vực cùng kẹt dù không có sự cố nào. Các nhà quy hoạch gọi đây là hiện tượng bão hoà mạng lưới.

Vì sao thêm làn đường không phải lúc nào cũng là đáp án

Khi một tuyến đường được mở rộng, đi lại dễ dàng hơn khiến nhiều người chuyển từ xe buýt sang xe cá nhân, hoặc chọn sống xa hơn và lái xe nhiều hơn. Sau một thời gian, lượng xe tăng lên lấp đầy phần đường mới và mức ùn tắc quay lại gần như cũ — hiện tượng này được gọi là nhu cầu cảm ứng.

Vì vậy các thành phố thường phải kết hợp nhiều cách: cải thiện giao thông công cộng để nó nhanh và đúng giờ hơn xe cá nhân, lệch giờ làm việc và giờ học ở một số khu vực, tổ chức lại các nút giao hay ùn tắc, và quy hoạch sao cho nhà ở, việc làm, trường học không dồn hết về một phía của thành phố. Ùn tắc là bài toán của cả hệ thống đô thị, không chỉ của mặt đường.